ความเป็นมาของไทยไวส์

จากจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ

เรื่องราวของ ไทยไวส์ (ThaiWISE) เริ่มต้นเมื่อปลายปี 2018 ณ เมืองมัลเมอ (Malmö) “พี่ยุ้ย” นักวิจัยและนักบริหารชาวไทยที่มาปักหลักใช้ชีวิตอยู่ในสวีเดนกว่า 20 ปี ได้มีโอกาสพบองค์กรพัฒนาเอกชน โนมี่ (Noomi – Hela Människan i Malmö) ซึ่งเป็นองค์กรที่ให้ความช่วยเหลือสตรีของเมือง Malmö พี่ยุ้ยได้เรียนรู้จากโนมี่ว่ามีหญิงไทยจำนวนมากที่ทำงานอยู่ในภาคธุรกิจนวดไทย ตกอยู่ในสถานการณ์ถูกเอารัดเอาเปรียบด้านแรงงาน และที่แย่ไปกว่านั้นคือถูกเอารัดเอาเปรียบทางเพศ แต่เนื่องจากโนมี่ไม่มีเจ้าหน้าที่คนไทย ที่ผ่านมาจึงพบอุปสรรคในการสื่อสารและเก็บข้อมูลจากกลุ่มหญิงไทยที่ตกอยู่ในสถานการณ์นี้

ในฐานะหญิงไทยคนหนึ่งที่อยากช่วยเหลือคนไทยด้วยกัน พี่ยุ้ยจึงเสนอตัวเป็นอาสาสมัครให้กับโนมี่ โดยใช้ความถนัดของตนเองคือการทำงานวิจัย เข้าไปเก็บข้อมูลเชิงลึก หาคำตอบและนำเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืนในเรื่องนี้

ต้นตอของปัญหา

ต้นปี 2019 พี่ยุ้ยปั่นจักรยานรอบเมืองมัลเมอ (Malmö)  สตอกโฮล์ม (Stockholm) และ โกเธนเบิร์ก (Göteborg) เพื่อสัมภาษณ์เจ้าของร้าน พนักงานร้านนวดไทยและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในเมืองทั้งสาม (รายละเอียดเกี่ยวกับงานวิจัยสามารถดูได้จากวีดีโอคลิปนี้ )

 

ภาพถ่ายเมืองมัลเมอจากมุมสูง

จากงานวิจัยพี่ยุ้ยพบว่า ปัญหาการถูกเอารัดเอาเปรียบในหลากหลายรูปแบบของหญิงไทยที่โยกย้ายถิ่นมาอยู่ประเทศสวีเดน เกิดจากสาเหตุหลักคือ:

  • ขาดการเตรียมความพร้อมก่อนที่จะโยกย้ายถิ่นฐานมาอยู่สวีเดน
  • การขาดความรู้ความเข้าใจเพื่อช่วยในการปรับตัวให้เข้ากับสังคมประเทศนี้
  • การขาดการเข้าถึงสวัสดิการและบริการทางสังคมของภาครัฐที่พึงได้
  • ขาดทักษะการใช้ภาษาสวีดิช
  • ขาดการสนับสนุนจากคู่ครองในการปรับตัวเข้าสู่สังคม เช่น ไม่สนับสนุนให้เรียนภาษาสวีดิชเร่งรัดให้ทำงานเพื่อมาช่วยแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายรายเดือน มีภาระหน้าที่ที่จะต้องส่งเงินกลับเมืองไทยเพื่อเลี้ยงดูครอบครัว

ที่สำคัญไม่ใช่แค่หญิงไทยที่อยู่ในธุรกิจนวดไทยเท่านั้นที่เผชิญปัญหานี้ จากประสบการณ์หนึ่งปีของไทยไวส์พบว่าหญิงไทยและคนไทยที่ทำงานอยู่ในภาคธุรกิจอื่น ๆ โดยเฉพาะร้านอาหารไทย ร้านอาหารเอเชีย ร้านขายของเอเชีย ก็ประสบปัญหาคล้าย ๆ กัน คือถูกเอารัดเอาเปรียบในรูปแบบสัญญาว่าจ้างที่ไม่ยุติธรรมเช่นกัน ในขณะเดียวกันเจ้าของร้านนวดไทยหลายแห่งขาดความรู้ความเข้าใจในการทำธุรกิจอย่างถูกต้อง รวมถึงความรู้ความเข้าใจในกฎหมายแรงงานและความรับผิดชอบต่อการว่าจ้างพนักงาน

ทั้งหมดนี้ส่งผลทางลบต่อธุรกิจโดยตรง บ่อยครั้งเจ้าของกิจการตกอยู่ในสถานะทำผิดกฎหมายและกลายเป็นเจ้านายที่เอารัดเอาเปรียบต่อลูกจ้างโดยไม่ได้ตั้งใจ 
สรุปคือทุกคนสามารถตกอยู่ในกลุ่มเสี่ยงได้ โดยเฉพาะหญิงไทยในภาคธุรกิจนวดไทยเพราะรูปแบบของการเอารัดเอาเปรียบมีความซับซ้อนและเสี่ยงต่อความปลอดภัยอย่างสูง

ไทยไวส์กับการประชุมกับเทศบาลมัลเมอ

พี่ยุ้ยได้นำข้อสรุปจากงานวิจัยนี้ พร้อมข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาไปนำเสนอให้กับเจ้าหน้าที่ระดับนโยบายและระดับปฏิบัติของเมือง Malmö โดยมีนายอำเภอเมือง Malmö เป็นประธานการประชุม ณ วันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2562 ในวันนั้นท่านนายอำเภอได้แต่งตั้งคณะกรรมขึ้นมาชุดหนึ่งเพื่อมาพิจารณาข้อเสนอแนะจากงานวิจัยและร่วมกันออกแบบโครงการแก้ไขปัญหา โดยมีพี่ยุ้ยเป็นผู้นำการออกแบบโครงการ วันนั้นถือเป็นจุดกำเนิดของโครงการและกลายมาเป็นไทยไวส์อย่างที่พวกเรารู้จักกันในทุกวันนี้

สู่ฝันอันยิ่งใหญ่

ทุกคนมีความฝัน หลายคนฝันถึงชีวิตที่ดีขึ้น ตัดสินใจทิ้งบ้านเกิดเมืองนอนหอบลูกหอบหลานย้ายถิ่นฐานเพื่อมาสร้างโอกาสใหม่ เป็นที่น่าเสียดายหากหลายคนจะมาตกม้าตายเพียงเพราะ ขาดการเตรียมตัว ไม่รู้ภาษา ไม่รู้สิทธิของตน

ฝันของพี่ยุ้ยและทีมงานชาวไทยไวส์นั่นเรียบง่ายแต่ยิ่งใหญ่ คือ
เราอยากให้หญิงไทยและคนไทยมีคุณภาพชีวิตที่ดีในประเทศสวีเดนนี้
เราอยากให้ทุกคนให้รับรู้ถึงสิทธิพลเมืองและหน้าที่ที่ถูกต้องของตนเอง  เข้าถึงสิทธิและได้ใช้สิทธินั้นอย่างถูกต้อง ช่น หน้าที่ในการจ่ายภาษี สิทธิในการเรียนภาษาสวีดิชฟรี สิทธิในการรักษาพยาบาล ฯลฯ ความรู้เหล่านี้จะเป็นพื้นฐานช่วยส่งเสริมในการดำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพตามที่ทุกคนฝันถึง